Ocena projektu Polityki Surowcowej Państwa w Sejmie

0
453

Na forum parlamentarnego Zespołu ds. Kopalni Krupiński w dn. 11 lutego br. dokonano analizy dokumentu zaprezentowanego przez Ministerstwo Środowiska tj. Polityki Surowcowej Państwa (koszt przygotowania dokumentu to 5 mln zł). Ocena PSP została przekazana na ręce przewodniczącego Zespołu. Poniżej prezentujemy główne wnioski, oceniające dokument PSP przygotowane przez dr Tomasza Nałęcza.

https://www.pgi.gov.pl/images/psp/okladka_psp.jpg

Jak stwierdzili uczestnicy zespołu, fundamentem polityki surowcowej jest stwierdzenie, że surowce powinny zostać uznane za zasób wspólny, który może oczywiście być przekazany do prywatnego użytkowania, ale tylko pod określonymi warunkami CO DO ZASADY SUROWCE PRZYNALEŻĄ DO SPOŁECZEŃSTWA I GOSPODAROWANIE NIMI MUSI TO RESPEKTOWAĆ Surowce w Polsce są własnością (dobrem wspólnym) wszystkich obywateli zgodnie z art. 1 Konstytucji RP.

Jak mówił jakiś czas temu obecny Główny Geolog Kraju prof. Mariusz Jędrysek: „Potrzeba nam poważnej polityki surowcowej państwa, bo jesteśmy najbogatszym geologicznie i w surowce krajem Unii Europejskiej” JAKIE MAJĄ ZATEM BYĆ CELE POLITYKI SUROWCOWEJ? JAKIE POWINNY BYĆ JEJ PODSTAWOWE ZASADY? JAKI INSTYTUCJONALNY MODEL JEST POTRZEBNY DO JEJ PROWADZENIA? JAKIMI NARZĘDZIAMI NALEŻY PROWADZIĆ POLITYKĘ̨ SUROWCOWĄ?

W trakcie obrad przedstawiono m.in. wnioski z raporty NIK “Gospodarka strategicznymi surowcami kopalnymi lata 2015–2017 (I półrocze)”, które wskazują na przyczyny, dlaczego utrudnione są nowoczesne inwestycje w polskie górnictwo:

„inwestowanie w polskie górnictwo najbardziej utrudniają długotrwałe i przewlekające się procedury administracyjne i sądowe, które wraz z innymi czynnikami znacząco wpływają na ryzyko inwestycyjne i podażowe. Z tego powodu zapisy Polityki Surowcowej Państwa powinny uwzględniać działania na rzecz skutecznej poprawy tego stanu.”

Projekt PSP nie obejmuje zupełnie ochrony polskich zasobów przed agresywną działalnością zagranicznych korporacji w Polsce. Brakuje w nim ponadto:

  • jasnego stwierdzenia o chęci zlikwidowania Państwowego Instytutu Geologicznego,
  • partnerskiego potraktowania strony społecznej i przeprowadzenia rzeczywistych konsultacji społecznych w zamian organizowane są spotkania mające raczej charakter happeningów PR-owych,
  • odniesienia do obowiązującej obecnie Koncepcji Przestrzennego Zagospodarowania Kraju, w której obszerny rozdział traktuje właśnie o gospodarce zasobami, w tym surowcami energetycznymi,
  • rozwiązań mających na celu stworzenie profesjonalnej Służby Geologicznej wzorem państw zachodnich i rozwiązania problemów administracji geologicznej.

Wśród zalet dokumentu PSP wymieniono m.in. wpisanie do dokumentu założeń gospodarki cyrkulacyjnej oraz ocenę poziomu zapotrzebowania gospodarki krajowej na surowce mineralne, natomiast chybionym jest nieuzasadnione promowanie – w dokumencie strategicznym, jakim jest PSP – podrzędnego zadania tj. wydobycia surowców z dna oceanów i współpracy z organizacjami międzynarodowymi, w których władzach zasiada Minister Jędrysek.

Główne filary Polityki Surowcowej Państwa to:

  1. FILAR – Zapotrzebowanie gospodarki krajowej na surowce mineralne
  2. FILAR – Pozyskiwanie surowców ze złóż kopalin i ciepło Ziemi
  3. FILAR – Pozyskiwanie surowców z odpadów, ich zamienniki oraz rekultywacja i remediacja
  4. FILAR – Pozyskiwanie deficytowych surowców mineralnych drogą importu i współpraca międzynarodowa
  5. FILAR –  Uwarunkowania prawne Polityki Surowcowej Państwa
  6. FILAR – Upowszechnienie wiedzy o geologii, górnictwie i surowcach mineralnych
  7. FILAR – Ramy instytucjonalne wypracowania i wdrażania Polityki Surowcowej Państwa
  8. FILAR – Ryzyko i planowanie inwestycji
  9. FILAR – Usprawnienie systemu podatków i danin

Podsumowanie

Dokument nie spełnia podstawowych reguł stawianych przed opracowaniami strategicznymi. Wykonany został bez wcześniejszych analiz stanu początkowego w zakresie surowców mineralnych. Nie przedstawiona została wizja jaka powinna przyświecać Polsce w rozwoju i realizacji zadań związanych z gospodarką surowcami mineralnymi. Projekt polityki surowcowej jest zbiorem ogólnych i dość banalnych rozwiązań, niepoprzedzonych głęboką analizą tematyczną i nierozwiązujących kluczowych kwestii istotnych dla polskiej gospodarki i społeczeństwa.

W dokumencie pojawiają się zadziwiające zadania (rekultywacja wyrobisk, wydobycie surowców z dna oceanów), które nasuwają podejrzenia o charakterze korupcyjnym. Polityka surowcowa państwa promuje jako podstawowe narzędzie instytucjonalne do realizacji zadań Polską Agencję Geologiczną, która może wywołać chaos i dezintegrację polskiej geologii, a przede wszystkim stanowi upolitycznione rozwiązanie obarczone wieloma błędami legislacyjnymi. Rozwiązanie to nie ma swojego odpowiednika w cywilizowanym świecie. Nie wykorzystano dobrych praktyk krajów prowadzących aktywną i skuteczną politykę surowcową wspierającą gospodarkę i przemysł.

Prezentacja dr Tomasza Nałęcza dostępna jest TUTAJ. , a poniżej znajduje się kompleksowa ocena Polityki Surowcowej Państwa.

dr Tomasz Nałęcz to uznany ekspert Instytutu im. Romana Rybarskiego w zakresie geoinformacji, wód podziemnych, ochrony środowiska i polityki surowcowej. Doktor nauk o Ziemi ze specjalizacją hydrogeologia. Przez niemal 25 lat związany z Państwowym Instytutem Geologicznym, gdzie piastował szereg stanowisk kierowniczych: kierownik Zakładu Geologii Środowiskowej, kierownik Działu Współpracy Zagranicznej, Dyrektor ds. Geoinformacji, oraz Dyrektor Państwowego Instytutu Geologicznego.  Wieloletni ekspert organizacji krajowych i międzynarodowych w dziedzinie nauk o Ziemi: geologia, wody podziemne, ochrona środowiska. Reprezentował Polskę w pracach Komisji Europejskiej nad dyrektywą INSPIRE. Ekspert EuroGeoSurveys. Regionalny reprezentant Europy w Zarządzie inicjatywy OneGeology. Wieceprezes European Large Geotechnical Intitutes Platform (ELGIP). Przewodniczący zespołu Zasoby+ przy Radzie Infrastruktury Informacji Przestrzennej. Członek Polskiego Towarzystwa Informacji Przestrzennej oraz International Association of Hydrogeologists (IAH). Absolwent studiów podyplomowych w zakresie zarządzania projektami w Szkole Głównej Handlowej oraz Akademii im. Koźmińskiego, a także stosunków międzynarodowych w Polskim Instytucie Spraw Międzynarodowych (PISM). Wykładowca uniwersytecki, kierownik projektów naukowych i wdrożeniowych oraz autor licznych publikacji z zakresu nowoczesnych technologii w geologii i informacji przestrzennej.

Poniżej wypowiedź dr Tomasza Nałęcza dla telewizji wrealu24.tv:

RÓWNIEŻ  NA TEMAT:

Działanie służby geologicznej należy trzymać jak najdalej od świata biznesu. Czy plany GGK to zamach na PIG-PIB? Plus dr T. Nałęcz wRealu24.tv [WIDEO]