Afera odznaczeniowa na Litwie cz.I

0
553
[bsa_pro_ad_space id=5]

Adam Chajewski

[bsa_pro_ad_space id=8]

26 kwietnia 2023 r. Rząd RP ustanowił Odznakę Honorowa za Zasługi dla Polonii i Polaków za Granicą. (1)  „Ustanowienie odznaki” ma być zadośćuczynieniem wobec ponad 20-milionowej rzeszy Polaków oraz osób polskiego pochodzenia żyjących poza granicami Polski. Osoby te, często zmuszone do emigracji wbrew swojej woli lub do zamieszkania w innym państwie ze względu na niezależne od nich zmiany granic, od wieków są niezmiennie zaangażowane w utrzymywanie polskości na całym świecie”. No cóż, trochę marne to zadośćuczynienie. [A]

Stosowne Rozporządzenie (2) zostało opublikowane 28 kwietnia. „Pierwsze Odznaki Honorowe za Zasługi dla Polonii i Polaków za Granicą” zostały „wręczone przez Pana Premiera Mateusza Morawieckiego podczas uroczystości otwarcia Domu Kultury Polskiej w Wilnie 2 maja br. w Dniu Święta Polonii i Polaków za Granicą”. (1) Odznaczeniem „uhonorowani zostali: Józef Kwiatkowski, wieloletni prezes Stowarzyszenia Nauczycieli Szkół Polskich na Litwie „Macierz Szkolna”, Stanisław Pieszka (Pieszko – ACH), prezesa Fundacji „Samostanowienie” i Waldemar Tomaszewski, prezes ZPL i AWPL”. (3)

Afera Odznaczeniowa

Cała ta impreza, zarówno odznaczeni jak i odznaczający (premier Mateusz Morawiecki) została zajadle i niemerytorycznie zaatakowana zarówno na Litwie, jak i w Polsce. Piszę zajadle, ze względu na ostrość użytych sformułowań oraz posługiwanie się generalnie pomówieniami i kłamstwami, o czym dalej. Piszę niemerytorycznie ponieważ stawiane odznaczonym zarzuty nijak mają się do kryteriów przyznawania Odznaki wymienionych w Rozporządzeniu. [B]

W Polsce szczególny popis dały, już 4 maja Katarzyna Gójska (4) na portalu niezalezna.pl i Katarzyna Florencka (5) na portalu natemat. Portal onet.pl (6) ograniczył się do krótkiej relacji, bez zaznaczenia własnego stanowiska. Szerzej, ale także bez własnych komentarzy zrelacjonował wileńskie wydarzenia portal gazeta.pl. (7) Zaskakująco natomiast zachował się portal kresy.pl, (8) który także opublikował krótką informację o rozpętanej na Litwie aferze, zaś komentarz ograniczył do stwierdzeń o niesłusznym zarzucie i o szokującym porównaniu. Co faktycznie oznacza zdystansowaniem się od tej całej awantury.

Na Litwie zarzuty wobec odznaczonych podniosły: już 4 maja w ogłoszonym Oświadczeniu Zarząd Forum Wileńskiego, (9) litewski portal 15min.lt, (10) dwukrotnie portal zw.lt, (11) portal kurierwilenski.lt (12) oraz zamieszczając dwukrotnie ten sam tekst w wersji litewskiej portal delfi.lt, (13) w wersji rosyjskiej ru.DELFI.lt. (14) [C]

Katarzyna Gójska czyli na pierwszej linii frontu

W dużym skrócie Waldemarowi Tomaszewskiemu zarzucano [w sposób skondensowany uczyniła to Karolina Gójska (4)]: odpowiedzialność za „współpracę Akcji Wyborczej Polaków na Litwie z proputinowską formacją polityczną reprezentującą mniejszość rosyjską”, budowanie swej kariery politycznej „na żerowaniu na konflikcie między Polakami a Litwinami (choć tu oczywiście przez lata znajdował po stronie litewskiej równie prymitywnych co i on partnerów)”, to, że „udekorowany w gieorgijewską wstążkę świętował sowiecki dzień zwycięstwa” oraz, że „równie zaciekle co propaganda rosyjska atakował Majdan, a podczas ostatnich protestów na Białorusi, które wsparł rząd premiera Morawieckiego, bronił Łukaszenki twierdząc, iż jest w pełni demokratycznym przywódcą”.

Stanisław Pieszko, to zdaniem Karoliny Gójskiej, (4) były sowiecki poseł na Litwie, „który w historii zapisał się przede wszystkim tym, iż nie poparł proklamowania niepodległości Litwy, a przyszłość polskiej społeczności widział w formule autonomii w ramach państwa rosyjskiego”.

        Nasza dziennikarka nie oszczędza nawet najmniej kontrowersyjnej postaci z tego grona, czyli Józefa Kwiatkowskiego. Choć nie wymienia go z nazwiska zadaje mu absurdalne pytanie, „dlaczego polskie szkolnictwo na Litwie w równym stopniu stało się ośrodkiem polskości co narzędziem rusyfikacji pokoleń Polaków”. (4) [D] Zarzut ten, za Karoliną Gójską, jak za Panią Matką, powtarza tylko redaktor naczelny Kuriera Wileńskiego Robert Mickiewicz. (12) Pozostali Józefa Kwiatkowskiego oszczędzają.

        Cała ta kampania opluskwiania aktualnych (Waldemar Tomaszewski) i byłych (Stanisław Pieszko) przywódców litewskich Polaków oraz kreowania premiera Mateusza Morawieckiego na co najmniej ulegającego manipulacjom praktycznie nie spotkała się z odporem. O dziwnym zachowaniu portalu kresy.pl już pisałem. W mediach społecznościowych zdecydowanie zareagowała Renata Cytacka pisząc na Facebooku: (15) „Jestem przekonana, że ani Premier RP, ani jego otoczenie – to nie banda idiotów, a ludzie którzy bardzo dobrze zgłębili całość działalności Pana Stanisława i mają nieporównywalnie większą możliwość dojścia do prawdy, w przeciwieństwie do wielu wypowiadających się na ten temat ignorantów czerpiących wiedzę z »wolnych i niezależnych« mediów litewskich, i nadali to odznaczenie na podstawie faktów nie słuchając kłamliwych oszczerstw domorosłych ekspertów.”

        W Polsce, w obronę przed „szkalowaniem ludzi, z którymi przez wiele lat” współpracowała „na rzecz godnego upamiętnienia ofiar zbrodni ponarskiej na Litwie” zaangażowała się Rodzina Ponarska. (16) W szczególności przywołuje ogrom pracy „jaką Stanisław Pieszko – jako prezes Fundacji Wspierającej Oświatę Polską na Litwie »Samostanowienie«” włożył w przypominanie i upamiętnianie tej zbrodni. Rodzina Ponarska podkreśla zaangażowanie w tę działalność Waldemara Tomaszewskiego przypominając zarazem, że od wielu lat jest on „na Litwie wybierany przez Polaków tam mieszkających”, co „świadczy o wielkim ich poparciu”.

Ponadto Stowarzyszenie przypomina wielkie zasługi, jakie dla przetrwania polskiego szkolnictwa położył Józef Kwiatkowski. Odnosząc się do absurdalnego zarzutu Katarzyny Gójskiej, że szkolnictwo polskie na Litwie „w równym stopniu stało się ośrodkiem polskości co narzędziem rusyfikacji pokoleń Polaków” (4) Stowarzyszenie Ponarskie stwierdza: „to polskie szkoły polonizowały mniejszość rosyjską, a nie odwrotnie”.

Anna Pieszko o pozycji Waldemara Tomaszewskiego

        W normalnym internecie, na portalu kurierwilenski.lt, odpowiedź pomówieniom i manipulacjom Katarzyny Gójskiej zamieściła dziennikarka „Kuriera Wileńskiego” Anna Pieszko. [E] w znamiennie zatytułowanym artykule: „Jak w kilku słowach zawrzeć trzy kłamstwa” (17) Lapidarnie odniosła się w nim do zarzutów wobec Waldemara Tomaszewskiego i Józefa Kwiatkowskiego

        „Można go popierać bądź nie – pisze o Waldemarze Tomaszewskim – , jest on jednak prezesem partii politycznej, która od początku niepodległości Litwy zbiera w przeważającej mierze głosy miejscowych Polaków, o czym najlepiej świadczą jej rankingi i kolejne wygrane wybory. Nie można więc odbierać mu reprezentatywności, z fotela w Warszawie rozprawiając o rzekomym »zaskoczeniu miejscowej społeczności polskiej« odznaczeniem tej właśnie osoby.”

        Można tu tylko dodać, że Warszawa przez długie lata usiłowała zakwestionować pozycję Waldemara Tomaszewskiego namaszczając kolejnych kompradorów [F] na reprezentantów litewskich Polaków. Była to działalność mimo że kompletnie nieskuteczna, to jednak szkodliwa, bo odbierała Akcji Wyborczej jakieś niewielkie głosy, co osłabiało potencjał Polaków. Ponadto, Katarzyna Gójska, pisząc 4. maja – a więc na drugi dzień po wręczeniu orderów – o „zaskoczeniu miejscowej społeczności polskiej” odznaczeniami wiedzę o tym wyssać mogła wyłącznie z własnego palca.

fot. L24.lt (Marlena Paszkowska)

KOMENTARZE:

[A] – bez problemu można by zaproponować hojniejsze, np. jeden lub kilka foteli senatorskich dla reprezentantów Polaków spoza Polski – zwłaszcza dla tych, którzy Polski nie opuścili, a opuściła ich Polska, oraz dla Polonii – np.: północno- i południowoamerykańskiej, niemieckiej,…

[B] – oto one [patrz Rozporządzenie (2)]:

„1) umacniania polskiej tożsamości narodowej oraz wiedzy o Polsce wśród Polonii i Polaków za granicą;

2) rozwijania nauczania języka polskiego i w języku polskim dzieci i młodzieży polonijnej;

3) wspierania środowisk polonijnych w działaniach na rzecz szerzenia wiedzy oraz dobrego imienia Polski w kraju zamieszkania;

4) aktywizacji środowisk polonijnych na rzecz budowania propolskiego lobby za granicą;

5) aktywizacji środowisk polonijnych na rzecz ochrony oraz popularyzacji polskiego dziedzictwa kulturowego za granicą;

6) umacniania więzi społeczności polonijnej i polskiej z Ojczyzną.”

[C]delfi.lt to czołowy litewski portal informacyjno-publicystyczny. Przed laty, jeszcze w 2016 r., miał swoją mutację polskojęzyczną – pl.delfi.lt. Obecnie polskojęzycznej mutacji już nie ma, istnieje natomiast rosyjskojęzyczna –  ru.DELFI.lt względie delfi.lt/ru.

[D] – to twierdzenie absurdalne. Pozostaje słodką tajemnicą Katarzyny Gójskiej i powtarzającego jej zarzut Roberta Mickiewicza, na jakiej drodze ośrodek polskości stał się narzędziem rusyfikacji pokoleń Polaków”.

[E] – zbieżność nazwisk (ze Stanisławem Pieszko) nie przypadkowa. Pani Anna to – jak sama pisze – „osoba z rodziny Stanisława Pieszki”. (17)

[F] – na Litwie, typowo dla sytuacji gdy sprawujący władzę na konkretnym terytorium mają charakter kolonizatorski, wytworzyła się warstwa współpracowników rekrutujących się z miejscowych, którzy swoje kariery podporządkowują interesowi kolonizatorów. Jest to warstwa cienka, ale krzykliwa.

PRZYPISY*/:

  1. https://www.gov.pl/web/polonia/nowa-odznaka-za-zaslugi-dla-polonii-i-polakow-za-granica-honorowe-zadoscuczynienie-dla-20-milionowej-spolecznosci-polskiej-na-swiecie.
  2. //dziennikustaw.gov.pl/DU/2023/814; https://dziennikustaw.gov.pl/D2023000081401.pdf.
  3. http://l24.lt/pl/spoleczenstwo/item/389100-w-wilnie-zostaly-wreczone-pierwsze-odznaki-honorowe-za-zaslugi-dla-polonii-i-polakow-za-granica.
  4. https://niezalezna.pl/483807-fatalne-wiesci-z-wilna-premier-morawiecki-wmanewrowany-w-niezreczna-sytuacje.
  5. https://natemat.pl/485963,morawiecki-popelnil-faux-pas-na-litwie-kontrowersje-wokol-odznaczen.
  6. https://wiadomosci.onet.pl/swiat/litwini-o-dyskredytacji-premiera-doradcy-morawieckiego-popelnili-blad/lygs3xh.
  7. https://wiadomosci.gazeta.pl/wiadomosci/7,114881,29735846,litwa-szokujacy-punkt-wizyty-mateusza-morawieckiego-litwini.html.
  8. https://kresy.pl/wydarzenia/litwini-oburzeni-odznaczeniem-dzialaczy-polskiej-mniejszosci-waldemara-tomaszewskiego-i-stanislawa-pieszki/.
  9. http://wilnoteka.lt/artykul/oswiadczenie-forum-wilenskiego-ws-odznak-za-zaslugi-dla-polonii-i-polakow-za-granica; https://kurierwilenski.lt/2023/05/05/oswiadczenie-forum-wilenskiegows-odznak-za-zaslugi-dla-polonii-i-polakow-za-granica/.arząd.
  10. https://www.15min.lt/naujiena/aktualu/lietuva/politinis-akibrokstas-lietuvius-supykde-lenkijos-premjero-poelgis-vilniuje-56-2048164?utm_medium=copied.
  11. https://zw.lt/opinie/lyzka-dziegciu-z-tomaszewskim/; https://zw.lt/salon-polityczny/a-pukszto-o-odznaczeniu-tomaszewskiego-i-pieszko-to-potwarz-dla-spolecznosci-polskiej-na-litwie/.
  12. https://kurierwilenski.lt/2023/05/08/zly-debiut-odznaki-honorowej-za-zaslugi-dla-polonii-i-polakow-za-granica/.
  13. https://www.delfi.lt/news/daily/lithuania/lenkijos-premjero-vizitas-lietuvoje-virto-skandalu-apdovanojo-priestaringai-vertinamus-politikus.d?id=93273493&fbclid=IwAR0zhYVFlp2ctufi3kv0PzxJvqzAP2Kw9yjO6ouVX2K7_6hTO42wqdL5W1Q.
  14. https://www.delfi.lt/ru/news/politics/skandalnyj-vizit-premera-polshi-v-litvu-nagrazhdeny-neodnoznachno-ocenivaemye-politiki.d?id=93273581.
  15. Cytacka Renata, wpis na Facebooku, screen wpisu (całość + komentarze), w archiwum autora.
  16. Wieloch Maria [Prezes Stowarzyszenie Rodzina Ponarska w im. Zarządu], Pisma do redaktora naczelnego postalu niezalezna.pl Grzegorza Wierzchołowskiego, 13.05.2023.; scan pisma w archiwum autora.
  17. https://kurierwilenski.lt/2023/05/08/jak-w-kilku-slowach-zawrzec-trzy-klamstwa/.

*/. dostęp do wszystkich postów internetowych: 13.05.2023.

[bsa_pro_ad_space id=4]