Niechciana, brutalnie ukrywana pamięć o tragicznej historii Bloku Śmierci

0
95

Adam Cyra

Symbolem zagłady Polaków w KL Auschwitz jest blok nr 11 oraz na jego dziedzińcu Ściana Straceń.

Pod Ścianą Straceń rozstrzelano co najmniej kilka tysięcy więźniów. Byli nimi przede wszystkim Polacy. Blok ten zwany był Blokiem Śmierci. Sale tego bloku, zarówno na parterze jak i na piętrze, miały różne przeznaczenie. Przebywali w nich najpierw więźniowie karnej kompanii i kompanii wychowawczej oraz więźniowie odbywający kwarantannę wejściową lub wyjściową, a także w podziemiach tego bloku mieścił się areszt obozowy dla więźniów. Z jego historią związane są również tragiczne losy więźniów policyjnych, którymi byli Polacy (głównie Ślązacy) z rejencji katowickiej. Wystawa w bloku nr 11 na temat ich wstrząsających losów uległa likwidacji w maju 2018 r.

Relacje byłych więźniów KL Auschwitz na temat wydarzeń w Bloku Śmierci i na jego dziedzińcu pod Ścianą Straceń, gdzie rozstrzeliwano skazańców, są wstrząsające.

Przytaczam jedną z nich, której autorem jest były więzień Tadeusz Bałut:

„W dniu 17 sierpnia 1942 r. mój brat Zbigniew został po wieczornym apelu wywołany przez blokowego, który polecił mu, że dnia następnego pozostać ma obozie, nie wolno mu iść do pracy, tylko ma zgłosić się w Hauptschreibstubie. Spaliśmy wówczas razem z bratem na bloku 17-tym. Wiedzieliśmy, że brat pójdzie jutro na rozstrzelanie, naradzaliśmy się, co zrobić; rozważaliśmy możliwość ucieczki, gdyż drogę ucieczki kanałami znałem, zrezygnowaliśmy jednak z tego, ponieważ obawialiśmy się, by rodziców naszych za nas nie pociągnięto do odpowiedzialności.

Następnego dnia po apelu porannym i po wymarszu komand do pracy, brat mój i mający takie same wezwanie inni więźniowie zebrali się w Hauptschreibstubie. W dniu 18 sierpnia 1942 r. było ich tam 56. Krótko po godzinie 8-ej przyszedł do Schreibstuby Palitzsch  z listą, wyczytał z niej nazwiska zebranych tam więźniów, sprawdził czy są wszyscy, a następnie ustawiono owych 56 w piątki i w otoczeniu Blockführerów, pod kierownictwem Palitzscha zaprowadzono na blok jedenasty. Pracując w tym czasie przy rollwadze, mogłem pozostać w obozie i słyszałem, że po zapędzeniu całej grupy na blok 11-ty, dochodził stamtąd głos pieśni „Jeszcze Polska nie zginęła”.

 

Obozowy akt zgonu Zbigniewa Bałuta, miał 22 lata

Wieczorem odwiedził mnie w bloku tłumacz z bloku 11-go, Ślązak z Katowic Kurt, wręczając mi kartkę, którą obecnie okazuje, opisał sposób wykonania egzekucji i powiedział mi, że brat trzymał się do ostatniej chwili bardzo dzielnie, nie tylko sam nie upadł na duchu, ale pocieszał swoich towarzyszy niedoli. Dosłownie powiedział mi, że mogę być dumny z mego brata.

Ten świadek okazał kartkę pisaną na papierze kratkowanym, ręcznie, ołówkiem, której treść jest następująca:

„18.8.42. Moi najmilsi ! Ostatnie słowa piszę do Was ! Te ostatnie chwile poświęcam tylko Wam moi najukochańsi. Lecz nie martwcie się, bo to wszystko dla i za Ojczyznę, za Polskę. Żegnajcie moi najukochańsi ! – niech Bóg ma Was w swojej opiece. Bóg mnie kiedyś złączy znów razem z Wami. Zbyszek”.

Pismo na kartce pochodzi z ręki mego brata. Kartkę te przesłałem przez znajomego mego Adama Kaczyńskiego, który pracował w Oświęcimiu jako robotnik cywilny, moim rodzicom, od których ją obecnie podjąłem”.

Archiwum Państwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau. Proces Hőssa t. 4, k. 4-5, zeznanie b. więźnia Tadeusza Bałuta.

Karen Pence, Mike Pence, Andrzej Duda i Agata Kornhauser-Duda przy Ścianie Śmierci na dziedzińcu bloku 11. Fot. Muzeum Auschwitz

O zbrodniczych funkcjach bloku nr 11 pisałem wiele w różnych moich publikacjach, jak  również  na moim blogu.

Obszerna  książka mojego autorstwa na ten temat dotychczas nie ukazała się drukiem, mimo że na jej wydanie przyznane są środki finansowe przez Fundację Pamięci Ofiar Auschwitz-Birkenau.

Prezydent RP, Andrzej Duda, podczas swojej wizyty w bloku nr 11 w dniu 15 lutego 2019 r.  zapewne byłby zaskoczony, gdyby dowiedział się, że dotychczas nie ma opublikowanej monografii na temat Bloku Śmierci, będącego symbolem martyrologii Polaków w KL Auschwitz.

Udostępniam  dwa rozdziały mojego  opracowania „Blok nr 11 – jego funkcje” (z pominięciem przypisów), które są  zatytułowane: „Rozstrzeliwanie więźniów pod Ścianą Straceń” oraz   Więźniowie policyjni w bloku nr 11

W sprawie wydania mojej książki o bloku nr 11 zwróciłem się pismem z 14 listopada 2018 r. do dyrektora Muzeum Auschwitz,  dra Piotra M.A. Cywińskiego,  na które do dzisiaj nie otrzymałem żadnej odpowiedzi.

Szanowny Panie Dyrektorze,

uprzejmie informuję, że  Fundacja Pamięci Ofiar Obozu Zagłady Auschwitz-Birkenau w lutym 2018 r. przyznała 15 tysięcy złotych na wydanie mojego opracowania „Blok nr 11 – jego funkcje”. Do niego załączony  jest także  wybór fragmentów relacji i wspomnień  byłych więźniów Auschwitz, które dotyczą bloku nr 11.

Fundacja ta zastrzegła jednak sobie, że warunkiem wydania tej pracy jest pozytywna opinia o jej treści (…) kierownika Centrum Badań Muzeum Auschwitz. Ponadto praca ta powinna być opublikowana przez Wydawnictwo Muzeum Auschwitz.

Uprzejmie proszę, aby taka opinia została mi przekazana w formie pisemnej, ponieważ chce przystąpić jak najszybciej do realizacji prac wydawniczych, zmierzających do opublikowania mojego tekstu, nad którym pracowałem wiele miesięcy.

Nadmieniam, że w 2011 r. przekazałem już ten tekst do recenzji i w roku następnym uwzględniłem sugestie oraz uwagi mi przekazane (…), zwracając poprawiony tekst do Centrum Badań.

Moja prośbę proszę potraktować jako pilną, ponieważ chciałbym, aby ta praca została opublikowana na rocznicę wyzwolenia Auschwitz 27 stycznia 2019 r.

Z wyrazami szacunku Adam Cyra

Po czterech miesiącach otrzymałem odpowiedź na moje pismo z dnia 15 listopada 2018 roku.

Szanowny Panie Doktorze,

W odpowiedzi na Pana korespondencję dotyczącą wydania publikacji o Bloku 11 informuję, co następuje.

Na wstępie muszę zdementować informację, jakoby Fundacja Pamięci Ofiar Auschwitz-Birkenau przyznała środki na sfinansowanie wydania Pańskiej publikacji.

Fundacja poinformowała jedynie o możliwości sfinansowania wydania w roku budżetowym 2018, pod warunkiem, że publikacja zostanie merytorycznie przyjęta przez wydawcę, którym będzie Państwowe Muzeum Auschwitz-Birkenau. Finansowanie przez Fundację jakichkolwiek przedsięwzięć realizowanych przez Muzeum odbywa się na podstawie porozumień czy też umów pomiędzy tymi podmiotami, bez udziału osób trzecich. W żadnym wypadku nie należy tego traktować jako zobowiązania względem wykonawców czy też autorów. W związku z tym powoływanie się przez Pana na decyzje Fundacji nie ma żadnych podstaw, gdyż taka nie zapadła.

Co do warunku postawionego przez Fundację informuję, iż Pana publikacja została zaopiniowana negatywnie przez Centrum Badań i na tej podstawie dyrekcja Muzeum nie zdecydowała się na jej wydanie.

Nie ma obowiązku formułowania powyższej opinii w formie pisemnej, zatem niniejszą odpowiedź proszę traktować jako ostateczną.

Z poważaniem, Z upoważnienia Dyrektora Muzeum

Anna Skrzypińska, Zastępca dyrektora

=====================

Monografia na temat Bloku Śmierci jest ważna dla polskiej narracji historycznej na temat historii KL Auschwitz. Negatywna odpowiedź na moje pismo bez żadnego uzasadnienia, uniemożliwia jej wydanie przez Wydawnictwo Muzeum Auschwitz-Birkenau.

Za: prawy.pl

Fot: PAP/Andrzej Grygiel

 



Ze strony auschwitz.org – członkowie Międzynarodowej Rady Oświęcimskiej

prof. Barbara Engelking – przewodnicząca

Barbara Engelking urodziła się w 1962 r. Jest socjologiem i psychologiem. Kierownik Centrum Badań nad Zagładą Żydów Instytutu Filozofii i Socjologii Polskiej Akademii Nauk. Autorka licznych opracowań i książek poświęconych II wojnie i Holokaustowi.

Zainteresowania badawcze:
Doświadczenie Holocaustu w relacjach Ocalałych; próba opisu tego doświadczenia także w świetle wszelkich innych dostępnych źródeł (dokumentów urzędowych i osobistych, listów, relacji, wspomnień) i perspektyw (ofiar, świadków, katów); historia getta warszawskiego i jego życie codzienne; codzienność okupacyjnej Warszawy; wyzwania i dylematy moralne w okresie Zagłady.

Avner Shalev – wiceprzewodniczący

Avner Shalev urodził się w Jerozolimie w 1939 r. W 1964 r. uzyskał dyplom z historii współczesnej Bliskiego Wschodu i z geografii.
W 1969 r. ukończył College dowodzenia i sztabu Izraelskich Sił Obronnych, a w 1980 r. IDF National Security College (College Bezpieczeństwa Narodowego sztabu Izraelskich Sił Obronnych — ISO). Jest dyrektorem generalnym jerozolimskiego Instytutu Pamięci Yad Vashem.

Henryk Wujec – wiceprzewodniczący

Henryk Wujec urodził się w 1941 r. Absolwent Wydziału Fizyki Uniwersytetu Warszawskiego. Działacz społeczno-polityczny. Doradca Prezydenta RP Bronisława Komorowskiego.

Działalność społeczną rozpoczął w 1962 r. jako członek Klubu Inteligencji Katolickiej w Warszawie. Członek honorowy KIK. Od roku 1976 był współpracownikiem KOR, a od 1977 r. członkiem KSS „KOR”, redaktorem podziemnego pisma „Robotnik” i współorganizatorem Wolnych Związków Zawodowych.

Kazimierz Albin

Kazimierz Albin urodził się 30 sierpnia 1922 r. w Krakowie. Do wybuchu wojny w 1939 r. ukończył IV klasę I Gimnazjum im. Bartłomieja Nowodworskiego. W styczniu 1940 r. został aresztowany na Słowacji w drodze do formującego się we Francji Wojska Polskiego. Po przejściu etapów więziennych w Preszewie, Muszynie, Nowym Sączu i Tarnowie, został wywieziony pierwszym transportem do KL Auschwitz, gdzie otrzymuje numer obozowy 118 W lutym 1943 r. uciekł z obozu. Ukrywał się w Krakowie pod zmienionym nazwiskiem. Po ukończeniu szkoły podchorążych pełnił funkcję szefa dywersji bojowej III Odcinka Komendy Obwody Kraków — Miasto Armii Krajowej. Po wojnie zdał maturę i podjął studia na Wydziale Lotniczym Politechniki Krakowskiej.

Halina Birenbaum

Urodzona w 1929 r. w Warszawie. W trakcie II wojny światowej umieszczona w getcie warszawskim, a następnie w ważniejszych niemieckich obozach koncentracyjnych. Kolejno na Majdanku, gdzie straciła matkę, Auschwitz-Birkenau, Ravensbrück a także Neustadt-Glewe. Jej ojciec zginął w Treblince. Spośród wszystkich jej krewnych wojnę przeżył tylko jej brat. W 1947 r. wyjechała do Izraela gdzie rozwijała twórczość literacką.

Sara J. Bloomfield

Dyrektor United Stated Holocaust Memorial Museum (Muzeum Holokaustu w Waszyngtonie) od 1999 r.
Współzałożycielka National Institute for Holocaust Education oraz Center for Advanced Holocaust Studies.
Członek MRO w latach 2006-2012.

dr Piotr M.A. Cywiński

Urodzony w Warszawie w 1972 roku. Doktor nauk humanistycznych, historyk mediewista, absolwent Uniwersytetu Marka Blocha w Strasburgu, Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego i Instytutu Historii Polskiej Akademii Nauk. Od września 2006 r. kieruje Państwowym Muzeum Auschwitz-Birkenau w Oświęcimiu. W latach 1996-2000 wiceprezes, a w latach 2000-2010 prezes warszawskiego Klubu Inteligencji Katolickiej. Od 1996 r. do dziś jest członkiem jego zarządu.

ks. dr Manfred Deselaers

Ks. dr Manfred Deselaers, ur. 19.05.1955 roku w Düsseldorfie (Niemcy), jest katolickim księdzem z diecezji Aachen (Akwizgran).
Po maturze w 1974 roku w Viersen i semestrze studiów prawniczych w Bonn, w latach 1975-1976 przebywał w Izraelu jako wolontariusz z ramienia niemieckiej organizacji Akcja Znaku Pokuty/Służby na Rzecz Pokoju. W Izraelu po kursie językowym w kibucu Dovrat, większość swojej półtorarocznej służby spędził w Jerozolimie pracując w domu dla dzieci niepełnosprawnych. Następnie studiował teologię w Tübingen (1976-1981) i Chicago (1978-1979). W 1983 roku przyjął święcenia kapłańskie w katedrze Aachen, następnie był wikariuszem w Mönchengladbach, gdzie pracował również w zarządzie Towarzystwa Współpracy Chrześcijańsko-Żydowskiej.

dr Havi Dreyfus

Pracownik Centrum Badawczego Kultury i Historii Polskich Żydów na Uniwersytecie Hebrajskim w Jerozolimie oraz doradca ds historycznych przy tworzeniu programów edukacyjnych w Międzynarodowej Szkole Nauczania o Holokauście w Instytucie Yad Vashem.

Rabin Irving Greenberg

Rabin Irving Greenberg urodził się w 1933 r. Orędownik dialogu chrześcijańsko-żydowskiego, członek Międzynarodowej Rady Oświęcimskiej w latach 2000-2006. Stał na czele Rady Muzeum Holokaustu w Waszyngtonie. Sygnatariusz deklaracji Dabru Emet. W 2007 r. Polska Rada Chrześcijan i Żydów wyróżniła I Greenberga tytułem „Człowieka Pojednania”.

David Harris

David Harris urodził się w 1949 r. Dyrektor wykonawczy American Jewish Committee, jeden z głównych reprezentantów środowiska amerykańskich Żydów na forum międzynarodowym. Odegrał kluczową rolę w zorganizowaniu emigracji ponad miliona żydowskich z terenów Związku Radzieckiego oraz ratowaniu wspólnoty Żydów w Etiopii. Wielokrotnie honorowany i odznaczany przez rządu wielu krajów, m.in. za wsparcie dla polskiego członkostwa w NATO.

Christoph Heubner

Christoph Heubner urodził się w 1949 roku w Niederaula w Hesji. Ukończył studia na wydziale germanistyki, historii i polityki w Marburgu i Kassel.

Literat i poeta, wieloletni współpracownik Aktu Znaku Pokuty Służby dla Pokoju i współzałożyciel Międzynarodowego Domu Spotkań Młodzieży, wiceprezydent Międzynarodowego Komitetu Oświęcimskiego. Wyróżniony przez Prezydenta RP Krzyżem Kawalerskim Orderu Zasługi RP i odznaczony Krzyżem Zasługi Federalnej Niemiec przez Prezydenta Niemiec. Jest wiceprzewodniczącym Międzynarodowego Komitetu Oświęcimskiego.

Roman Kent

Roman Kent urodził się w 1929 r. Łodzi. Był więźniem Auschwitz, Gross-Rosen i innych obozów. Prezydent Międzynarodowego Komitetu Oświęcimskiego. Został wyzwolony — razem ze swoim bratem Leonem — 23 kwietnia 1945 r. we Flossenbürgu. W 1946 r. obojgu braciom, razem z innymi dziećmi i młodzieżą, która przeżyła Holokaust, jako „sierotom” umożliwiono wyjazd do USA. Roman Kent mieszka w Nowym Jorku. Jest przewodniczącym “American Gathering of Jewish Holocaust Survivors” i skarbnikiem “Jewish Claims Conference”. Od 2003 r. jest wiceprezydentem, a od 2011 r. prezydentem Międzynarodowego Komitetu Oświęcimskiego.

Serge Klarsfeld

Serge Klarsfeld urodził się w 1935 r. Historyk, prawnik, wiceprezes Fondation pour la Mémoire de la Shoah (Fundacja Pamięci Shoah), przewodniczący Fils et Filles des Déportés Juifs de France (Stowarzyszenie Synów i Córek Żydów Deportowanych z Francji), a także członek Rady Fundacji Auschwitz-Birkenau.

Olivier Lalieu

Francuski historyk, specjalizujący się w historii Holocaustu. Od 2001 r. członek Komitetu Fundacji Pamięci Shoah, w której  jest odpowiedzialny za rozwój pamięci oraz koordynowanie projektów zewnętrznych. Autor książek oraz innych artykułów i opracowań poświęconych pamięci deportacji. Pracę doktorską ukończył pod kierunkiem Annette Wieviorka.

Ronald Lauder

Ronald Lauder urodził się w 1944 r. Amerykański biznesmen i filantrop, przewodniczący Światowego Kongresu Żydów i założyciel Fundacji Laudera. Od prawie dwudziestu lat wspiera regularnie Miejsce Pamięci Auschwitz-Birkenau.

Pod koniec lat 80-tych po wizycie w Miejscu Pamięci Auschwitz-Birkenau zadeklarował pomoc w ocenie potrzeb i pozyskiwaniu środków finansowych na przeprowadzenie koniecznych prac konserwatorskich. Efektem jego działań były bardzo liczne zadania konserwatorskie realizowane w latach 90-tych. Ponadto dzięki jego wsparciu finansowemu (ok. 2,5 mln. USD) powstały profesjonalne warsztaty techniczne oraz pracownie konserwatorskie, które od 2003 r. stanowią podstawowe zaplecze w ratowaniu materialnych świadectw KL Auschwitz.

prof. Paweł Machcewicz

Paweł Machcewicz urodził się w 1966 r. Jest historykiem, Pełnomocnikiem Prezesa Rady Ministrów ds. Muzeum II Wojny Światowej. Wykłada na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu i Collegium Civitas w Warszawie. Zasiada także w Radzie Fundacji Auschwitz-Birkenau.

Agnieszka Magdziak-Miszewska

Urodzona 28 lutego 1957 r. w Warszawie. Ukończyła filologię polską na Uniwersytecie Warszawskim oraz teatrologię na Uniwersytecie Jagiellońskim. W latach 1984-1989 szef działu w miesięczniku „Więź”.
Następnie, w latach 1989-1991 dyrektor niezależnego Centrum Studiów Międzynarodowych w Warszawie.

dr Richard Prasquier

Prezes Conseil représentatif des Institutions juives de France (CRIF — Reprezentatywna Rada Żydowskich Instytucji we Francji)

Arsenij Rogiński

Arsenij Rogiński urodził się w 1946 r. Historyk, przewodniczący Stowarzyszenia „Memoriał”, które bada zbrodnie komunistyczne (m.in. zbrodnie na ludności polskiej). W latach 80 XX w skazany w procesie politycznym na karę więzienia za próby prowadzenia wolnych badań naukowych. Odznaczony Krzyżem Kawalerskim i Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski.

Romani Rose

Romani Rose urodził się w 1946 r. w Heidelbergu. Jest główną postacią uczestniczącą w ruchu praw obywatelskich Sinti i Romów.

Jako członek rodziny niemieckich Sinti, która w okresie nazizmu straciła w obozach koncentracyjnych i zagłady 13 członków (w Auschwitz został zamordowany m.in. jego dziadek), Romani Rose już od lat 70 angażuje się politycznie w sprawy mniejszości o uznanie i materialne odszkodowanie za doznane krzywdy.

Arcybiskup Grzegorz Ryś

Grzegorz Ryś urodził się w 1964 r. Jest biskupem pomocniczym archidiecezji krakowskiej. Doktor habilitowany nauk humanistycznych w dziedzinie historii Kościoła, rektor Wyższego Seminarium Duchownego Archidiecezji Krakowskiej w latach 2007–2011. Jest członkiem zespołu redakcyjnego “Tygodnika Powszechnego”. Metropolita łódzki od września 2017.

prof. Dariusz Stola

Historyk, politolog, profesor w Instytucie Studiów Politycznych PAN i prorektor ds. współpracy z zagranicą w Collegium Civitas. Członek zespołu Ośrodka Badań nad Migracjami UW. Od marca 2014 r. dyrektor Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN.

Marian Turski

Marian Turski urodził się 26 czerwca 1926 r. w Druskiennikach na dzisiejszej Litwie. Od 1942 r. żył w łódzkim getcie, wtedy w Litzmannstadt. W sierpniu 1944 r. deportowano go do obozu koncentracyjnego w Auschwitz.
Wiosną 1945 r. przeżył marsz śmierci byłych więźniów obozu koncentracyjnego z Auschwitz do Buchenwaldu.

Marek Zając – sekretarz

Dziennikarz i publicysta specjalizujący się w tematyce religijnej i społecznej. Od 2006 r. sekretarz Międzynarodowej Rady Oświęcimskiej; członek, a od 2015 r. przewodniczący rady Fundacji Auschwitz-Birkenau. Laureat Nagrody „Ślad” im. bp. Jana Chrapka w 2006 r. W 2012 r. odznaczony Srebrnym Krzyżem Zasługi.